వినాయక కౌత్వం – తాండవనృత్యకరి

Vinayaka Kouthuvam – Tandava Nrutyakari

కూర్పు వివరాలు | Composition Details
కూర్పు / Composition: వినాయక కౌత్వం – తాండవనృత్యకరి
రాగం / Raga: నాట
తాళం / Tala: ఆది
ప్రకృతి / Nature: కౌత్వం
విషయం / Subject: గణేశ స్తుతి
మూలం / Source: మరాఠీ సాంప్రదాయానికి సంబంధించిన భజన కీర్తనలోని సాహిత్యం

తెలుగు సాహిత్యం

జతి

త-ధిగిధిగి-త-* -ధి-ధి-తై-*

ధితై తత్తరి తత్తత్తాహం

ధి-త్తా-నుత-కిట-కిణ-తొంగ-దికు-తోం

తోంగ-నంగిటకిటతక నంగిటకిటతక నంగిటకిటతక

ధీంతాం నుతకిట కిణతోంగ డికుతోం

తోంగ-తాహం ధిత్తాం – దిక్కిటతక

ధి-ధి-తోం * * *ధి-త్తాం

దృగుడుతోంగా ధిక్కుందరి నంగిటకిటతక ధిక్కుంతరికిట

సాహిత్యం

తాండవనృత్యకరి గజానన

ధిమికిట ధిమికిట తాళ మృదంగ

బ్రహ్మ తాళకరి గజానన ॥తాండవనృత్యకరి॥

త్రింషత్కోటి సురగణ ధాటి

వందే శివ గౌరి గజానన ॥తాండవనృత్యకరి॥

పార్వతి తనయ విఘ్నవినాయక

మూషిక వాహనురే గజానన ॥తాండవనృత్యకరి॥

అర్థం – Meaning in Telugu

ఈ కౌత్వంలో గజాననుడైన శ్రీ వినాయకుని స్తుతిస్తూ, ఆయన తాండవ నృత్య వైభవాన్ని మరియు దివ్య స్వరూపాన్ని వర్ణించారు.

“తాండవనృత్యకరి గజానన”
తాండవ నృత్యాన్ని చేసే గజాననుడా అని వినాయకుని స్తుతిస్తున్నారు.

“ధిమికిట ధిమికిట తాళ మృదంగ”
ధిమికిట ధిమికిట అనే నృత్య శబ్దాలతో, తాళ మృదంగ నాదంతో ఆయన నృత్యం చేస్తున్న దృశ్యాన్ని సూచిస్తుంది.

“బ్రహ్మ తాళకరి గజానన”
తాళ వైభవంతో ప్రకాశించే గజాననుడిని స్తుతించే భావం ఇందులో వ్యక్తమవుతుంది.

“త్రింషత్కోటి సురగణ ధాటి”
అనేక దేవతా సమూహాల మధ్య మహిమాన్వితంగా ఉన్న గజాననుడిని సూచిస్తుంది.

“వందే శివ గౌరి గజానన”
శివుడు మరియు గౌరీదేవి కుమారుడైన గజాననునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను అని అర్థం.

“పార్వతి తనయ విఘ్నవినాయక”
పార్వతీదేవి కుమారుడైన, విఘ్నాలను తొలగించే వినాయకుడిని స్తుతిస్తున్నారు.

“మూషిక వాహనురే గజానన”
మూషికాన్ని వాహనంగా కలిగిన గజాననుడిని స్మరిస్తున్నారు.

కౌత్వం గురించి

కౌత్వంలో “తాక్కు, దిక్కు, తక్కిట” వంటి ప్రత్యేకమైన నృత్య శబ్దాలు ఉంటాయి. దేవతలను స్మరించడానికి, స్తుతించడానికి కౌత్వాన్ని ఉపయోగిస్తారు. ఇందులో దేవుని వర్ణనతో పాటు ప్రత్యేకమైన జతులు మరియు నృత్య శబ్దాలు కూడా ఉంటాయి.

ఇక్కడి “తాండవ నృత్యకరి” సాహిత్యం మరాఠీ సాంప్రదాయానికి సంబంధించిన ఒక భజన కీర్తన నుంచి తీసుకోబడినదిగా అందించిన సమాచారం సూచిస్తుంది.

పాఠాంతరేణ సంయుక్తం దేవతా విషయాత్మకం
నానార్ధ చిత్ర సంయుక్తం కిదంతం కౌత్వముచ్చతే

English Lyrics

Jathi

Ta-Dhigidhigi-Ta-* – Dhi-Dhi-Tai-*

Dhitai Tattari Tattattaham

Dhi-Ttaa-Nuta-Kita-Kina-Tonga-Diku-Tom

Tonga-Nangitakitataka Nangitakitataka Nangitakitataka

Dheentaam Nutakita Kinatomga Dikutom

Tonga-Taaham Dhittaam – Dikkitataka

Dhi-Dhi-Tom * * * Dhi-Ttaam

Drugudutonga Dhikkundari Nangitakitataka Dhikkuntarikit

Sahityam

Tandava Nrutyakari Gajaanana

Dhimikita Dhimikita Taala Mridanga

Brahma Taalakari Gajaanana ॥Tandava Nrutyakari॥

Trimshatkoti Suragana Dhaati

Vande Shiva Gauri Gajaanana ॥Tandava Nrutyakari॥

Paarvati Tanaya Vighna Vinayaka

Mooshika Vaahanure Gajaanana ॥Tandava Nrutyakari॥

Meaning in English

This Kouthuvam is a devotional composition in praise of Lord Ganesha, describing him as Gajaanana and invoking his divine presence through rhythmic syllables and dance.

“Tandava Nrutyakari Gajaanana”
O Gajaanana, the one who performs the Tandava dance.

“Dhimikita Dhimikita Taala Mridanga”
The rhythmic syllables evoke the sound and movement of dance accompanied by tala and mridanga.

“Brahma Taalakari Gajaanana”
A devotional description of Gajaanana associated with the grandeur of rhythm and tala.

“Trimshatkoti Suragana Dhaati”
Refers to Gajaanana amidst the multitude of divine beings.

“Vande Shiva Gauri Gajaanana”
I bow to Gajaanana, the son of Shiva and Gauri.

“Paarvati Tanaya Vighna Vinayaka”
The son of Parvati, Vinayaka who removes obstacles.

“Mooshika Vaahanure Gajaanana”
Gajaanana who has the mouse as his vehicle.

About the Kouthuvam

Kouthuvam traditionally incorporates distinctive rhythmic syllables such as “Taakku, Dikku and Takkita” and is used in devotional dance to invoke and praise deities. Along with descriptions of the deity, Kouthuvam includes rhythmic patterns and dance syllables.

The supplied source notes that the “Tandava Nrutyakari” sahityam is taken from a Bhajana Keerthana belonging to the Marathi tradition.

Paathantareṇa Samyuktam Devataa Vishayaatmakam
Naanaartha Chitra Samyuktam Kidantam Kouthuvamuchyate